Oleh: Team Editorial MB
ULASAN | KEPUTUSAN Mahkamah Tinggi yang menolak permohonan Datuk Seri Najib Razak untuk menjalani baki hukuman penjara di bawah tahanan rumah bukan sekadar satu lagi episod dalam saga perundangan bekas perdana menteri itu.
Ia adalah saat penegasan institusi yang jarang berlaku dalam politik Malaysia moden, di mana undang-undang berjaya mengekalkan garisan tegasnya walaupun dikelilingi oleh tekanan emosi, simbolisme kuasa dan naratif politik yang sengit.
Hakim Datuk Alice Loke Yee Ching, dalam penghakiman yang teliti dan berasaskan fakta, memutuskan tiada peruntukan undang-undang yang membenarkan tahanan rumah dalam kes SRC International ini.
Lebih krusial, mahkamah mendapati dakwaan kewujudan “royal addendum” daripada Yang di-Pertuan Agong ke-16 tidak disokong bukti yang mencukupi.
Hakim menegaskan bahawa kuasa pengampunan tidak boleh dilaksanakan secara individu tanpa melalui Lembaga Pengampunan yang ditubuhkan di bawah Perlembagaan Persekutuan.
Satu prinsip asas yang memastikan tiada kuasa, walau setinggi mana pun, boleh beroperasi di luar kerangka institusi.
Akibatnya, Najib akan terus menjalani baki hukuman enam tahunnya di Penjara Kajang, sebuah institusi yang telah menjadi simbol realiti hukuman bagi ramai tokoh politik terkemuka negara ini.
Untuk menghargai magnitud keputusan ini, kita perlu kembali kepada kronologi yang sering diputar belitkan dalam perdebatan awam.
Bukan Di Bawah MADANI
Hakikatnya, kes SRC International bukan bermula di bawah Kerajaan MADANI.
Penangkapan dan pendakwaan Najib berlaku pada Julai 2018, ketika Tun Dr Mahathir Mohamad memimpin Kerajaan Pakatan Harapan 1.0.
Satu fasa yang ditandai dengan janji reformasi institusi selepas skandal 1MDB yang menggemparkan dunia.
Sabitan muktamad oleh Mahkamah Persekutuan dan kemasukan Najib ke penjara pula berlaku pada Ogos 2022, di bawah pentadbiran Datuk Seri Ismail Sabri Yaakob, seorang pemimpin kanan UMNO dan Naib Presiden parti itu sendiri.
Pada ketika itu, Barisan Nasional masih memegang kuasa selepas pilihan raya kecil dan pakatan sementara.
Kerajaan MADANI di bawah Datuk Seri Anwar Ibrahim hanya mengambil alih pada November 2022, selepas proses sabitan utama telah pun selesai dan keputusan mahkamah telah menjadi final.
Fakta ini penting kerana ia mematahkan naratif popular yang cuba menggambarkan Najib sebagai mangsa “penganiayaan” politik kerajaan hari ini.
Kerajaan semasa tidak mencipta kes ini, tidak memulakan pendakwaan dan tidak menentukan sabitan.
Ia hanya mewarisi kewajipan perlembagaan untuk menghormati keputusan mahkamah yang telah dibuat sebelumnya.
Dalam erti kata lain, Kerajaan MADANI bukan pelaku tetapi penjaga status quo undang-undang yang telah wujud.
Keputusan 22 Disember ini juga menjadi bukti paling kukuh setakat ini bahawa badan kehakiman Malaysia masih mampu berfungsi secara bebas, walaupun dalam kes berprofil tinggi yang melibatkan tokoh politik berpengaruh.
Hukuman asal 12 tahun telah dikurangkan kepada enam tahun melalui keputusan Lembaga Pengampunan pada 2024 iaitu satu proses yang sah dan tidak dicabar di mahkamah.
Namun cubaan untuk memperluaskan lagi kelonggaran itu melalui dakwaan adendum tambahan yang membenarkan tahanan rumah ditolak kerana kekurangan bukti dan ketidakpatuhan prosedur.
Kerajaan secara terbuka menafikan kewujudan dokumen tersebut dan mahkamah, berpegang teguh kepada prinsip keterangan, memutuskan bahawa dakwaan luar mahkamah tidak boleh mengatasi keperluan bukti yang sah.
Tiada Kompromi
Ini adalah kemenangan bagi prinsip ‘rule of law’: tiada kompromi politik, tiada campur tangan eksekutif dan tiada pengecualian walau untuk tokoh sekaliber bekas perdana menteri.
Dalam konteks Kerajaan Perpaduan yang rapuh, gabungan pelik antara UMNO, DAP dan pelbagai parti lain, keputusan ini sebenarnya mengukuhkan kredibiliti kerajaan.
Ia menangkis tohmahan bahawa wujud “kompromi senyap” untuk melindungi sekutu politik.
Jika kompromi sebegitu benar-benar wujud, kes Najib adalah peluang paling jelas untuk ia dilaksanakan.
Sebaliknya, kerajaan memilih untuk berundur dan membiarkan mahkamah membuat keputusan, walaupun ia boleh mencetuskan ketegangan dalaman terutamanya dalam kalangan penyokong UMNO.
Sehubungan itu, seruan kepada semua pimpinan dalam Kerajaan Perpaduan daripada UMNO hingga DAP serta penyokong mereka di luar kerajaan untuk menahan diri daripada mengeluarkan kenyataan yang menghina mahkamah atau mengeruhkan suasana adalah amat wajar.
Proses rayuan yang dijangka akan difailkan oleh pasukan peguam Najib perlu dibiarkan berjalan dalam saluran undang-undang yang tertib.
Retorik emosi dan serangan peribadi terhadap hakim hanya akan melemahkan kepercayaan rakyat terhadap institusi kehakiman yang sudah pun teruji melalui pelbagai krisis politik sejak dua dekad lalu.
Naratif paling berbahaya yang muncul selepas keputusan ini ialah dakwaan bahawa mahkamah telah “menghakis kuasa Raja-Raja Melayu”.
Hujah ini, yang diketengahkan oleh peguam utama Najib, Tan Sri Muhammad Shafee Abdullah, cuba membingkai keputusan itu sebagai serangan terhadap institusi diraja.
Namun, apabila diteliti dengan teliti, naratif ini tidak hanya tidak tepat, malah boleh dianggap mengelirukan.
Mahkamah tidak pernah menafikan kuasa Yang di-Pertuan Agong dalam soal pengampunan.
Sebaliknya, ia mempertahankan kerangka Perlembagaan yang dengan jelas menetapkan bahawa kuasa tersebut mesti dilaksanakan melalui Lembaga Pengampunan yang teratur dan kolektif.
Dengan menolak dakwaan adendum yang tidak disahkan, mahkamah sebenarnya melindungi institusi diraja daripada diseret ke dalam pertikaian politik dan dakwaan penyalahgunaan.
Lindungi Institusi Raja
Menerima dakwaan tanpa bukti kukuh boleh membuka pintu kepada ‘preceden’ berbahaya, di mana simbol kuasa diraja digunakan untuk tujuan naratif politik.
Ini bukan penghakisan kuasa raja tetapi pemeliharaan maruah dan integriti institusi tersebut dalam sistem perlembagaan beraja moden yang kita warisi.
Lebih luas lagi, keputusan ini membawa implikasi jangka panjang kepada usaha reformasi institusi Malaysia.
Selepas skandal 1MDB yang mendedahkan kelemahan sistem penyeliaan kewangan dan politik, rakyat menuntut keadilan yang telus dan tanpa pengaruh.
Keputusan hari ini mengesahkan bahawa sistem itu, walaupun tidak sempurna, masih mampu menghasilkan keadilan apabila dibiarkan berfungsi tanpa campur tangan.
Ia juga menjadi ujian kepada kematangan politik semua pihak: adakah kita mampu menerima keputusan mahkamah yang tidak selari dengan kehendak emosi kita atau kita akan terus mencari naratif konspirasi untuk menjelaskan kekalahan?
Bagi Kerajaan Perpaduan, ini adalah peluang untuk membuktikan bahawa pakatan pelbagai ideologi boleh bertahan apabila berpegang kepada prinsip bersama, iaitu penghormatan kepada undang-undang.
Akhirnya, 22 Disember 2025 akan dikenang bukan sebagai hari kekalahan mana-mana individu atau parti tetapi sebagai hari di mana ‘rule of law’ sekali lagi membuktikan kewujudannya di tengah-tengah ribut politik.
Dalam diam dan ketegasan institusi itulah, Malaysia boleh terus bergerak ke arah sebuah negara yang lebih matang, di mana undang-undang bukan alat politik tetapi tiang keadilan yang kukuh untuk semua rakyat.
